fbpx

1935 senesinde İsrail Lakiş’te J.L. Starkey tarafından eski İbranicede yazılan ve M.Ö. 587 senesine tarihlenen toplam 9 mektup keşfedilir. British Museum’da sergilenen bu mektuplar kırık çömlek parçaları üzerinde yazıldıklarından dolayı günümüze kadar ulaşabilmişlerdir. Çömlek parçalarına yazılmalarının sebebi ise savaş ortamında başka materyalin halihazırda bulunamaması. Kral Sidkiya döneminde Babil İmparatorluğu kendilerine ihanet eden Yahuda krallığına saldırır. Saldırıda Babilliler Lakiş ve Azeka kenti dışında tüm surlu kentleri fethederler. Fakat sonunda bu iki kentte fethedilir ve böylece Yahuda halkı Babil’e sürgüne gönderilir. Kutsal Kitap Yeremya 34:6-7’de bu saldıraldan bahsetmektedir. Mektuplar Lakiş kentinin Babil ordusuna düşmeden kısa bir süre önce yazılmıştır ve Maresah kenti yakınlarında bir karakolda bulunan askeri bir görevli (Hoşaya) ile Lakiş kentinin komutanı Yoaş arasında geçen yazışmaları içerir. Mektuplarda Hoşaya büyük ihtimalle okunmaması gereken bazı iletileri okuduğu için kendisini Yoaş önünde savunmaktadır. Ayrıca mektuplar Hoşaya’nın üst komutaya sunduğu raporları ve isteklerini içermektedir. Mektuplarda bulunan bazı ilginç kesitler şöyledir…

Mektup 3: “Kuluna şöyle bir rapor geldi; Ordunun komutanı, Honya (Akbar?) oğlu Elyatan, Mısır’a gitmiştir ve Ahiya oğlu Hosavya’yı geride kalan askerler üzerine komutan olarak atamıştır.” (bkz. Yeremya 26:20-23)

Mektup 4: “Rabbe şükrolsun Lakişin ateş sinyallerini henüz görmekteyiz çünkü Azekanınkilerini artık göremez olduk.”

Mektup 9: “YHVH (Tanrı) size esenlik versin ve müjdeli haberler getirsin. [Gıdalarımız tükeniyor] Bize 10 ekmek ve iki sürahi şarap lazım. Kulunuza Selemya aracılığıyla yarınki talimatlarınızı gönderiniz [lütfen].”

© Kutsal Kitap ve Arkeoloji


 

KAYNAKÇA:​

  • Bill, Arnold T. ve Bryan, Bryan E. “Readings From The Ancient Near East.” Baker Academic. Grans Rapids, 2002, sf. 168-169.
  • Türkçe Kutsal Kitap, Kitabı Mukaddes Şirketi & Yeni Yaşam Yayınları, Eski ve Yeni Çevirisi.
  • Resim: NenyaAleks. Wikimedia Commons.