fbpx

1996 senesinde arkeolog Ehud Netzer tarafından İsrail Masa’da  yapılan kazılar sırasında 2000 senelik bir şarap sürahisi keşfedilir. Sürahi M.Ö. 19 senesine aittir, ama sürahiyi özel kılan detay üstündeki yazıttır; “Hirodes, Yahudiye kralı.” Sürahiden anlaşıldığı kadarıyla Hirodes zevklerine bir hayli düşkünmüş. Çünkü İtalya’dan getirilen ithal şarap izlerine rastlanmıştır. İsa’nın hayatı sırasında bir kaç Hirodes’ten bahsedilir. Buradaki bahsi geçen Hirodes İncil’de bebek İsa’yı ziyaret etmeye gelen müneccimlerle görüşen Hirodestir. Kendisi müneccimler aracılığıyla Eski Ahitte geçen “Mesih” yani “Yahudilerin Kralı’nın” doğduğunu duyar ve kendisine armağanlar getirmek istediğini söyler. Fakat asıl amacı kendi krallığına bir tehdit olarak gördüğü  İsa’yı öldürmektir. Müneccimler İsa’yı bulur ve ona armağanlarını sunduktan sonra bir meleğin uyarısıyla birlikte başka bir yoldan dönerler. Bu haberi işiten Hirodes çıldırır ve 2 yaş altındaki bütün erkek çocukların öldürülmesini buyurur. Yusuf, Meryem ve İsa ise katliam başlamadan Mısır’a kaçarlar ve böylece Hirodes’in gazabından kurtulurlar. Hirodes’in bu katliamı İncil dışında kaynaklarda yer almasa da, buna benzer bir çok kayıta tarihte rastlanır. Mesela dönemim tarihçileri Hirodes’in kendi eşini ve iki çocuğunu öldürttüğünü yazar. Bir çok Hahamı da hırsını tatmin etmek için kılıçtan geçirir. Ama en ilginç kayıt Roma tarihçisi Macrobius adında bir tarihçiden gelir;

“İmparator Avgustus, Yahudiye kralı Hirodes’in başta kendi öz oğlu olmak üzere Suriye bölgesinde 2 yaş altındaki bütün erkek çoçukları öldürülmesini buyurduğunu duyduğunda, ‘Hirodes’in oğlu olmaktansa onun domuzu olurum’ dedi.” (Saturnalia II. iv, 11)

Bazıları Macrobius’un bu kaydını İncil’de bahsedilen olaylarla bağdaştırmaya çalışsa da, burada ki bahsi geçen bölge Yahudiye/Celile değil Suriye’dir. Fakat bazı tarihçilere göre Macrobius o yörenin vatandaşı olmadığı için bölgeleri de karıştırmış olabilir. Her ne olursa olsun dikkatimizi çeken şey tarih kayıtlarında İncil’de bahsi geçen olaylara benzeyen bir çok detayın olmasıdır. Tarihçi Josephus’a göre Hirodes bir ay tutulmasından sonra yaşamını yitirmiştir. Bu tarih büyük olasılıkla M.Ö. 4 senesidir. Hirodes hayatı boyunca paranoyak olmuş ve büyük fizksel acılar çekmiştir. (hayatı boyunca kronik bir böbrek hastalığı geçirdiği bilinmektedir.) Öldükten sonra krallığı, hayatta kalabilen 4 oğlu arasında bölünmüştür.

© Kutsal Kitap ve Arkeoloji

KAYNAKÇA:

  • Appleman Hillary. “Archaeologists Unearth Wine Jug Used By King Herod.” Associated Press, 08/07/1996.
  • Bailey, Kenneth E. “Jesus Through Middle Eastern Eyes.” Intervarsity Press, 2008, sf. 56-58.
  • Türkçe Kutsal Kitap, Kitabı Mukaddes Şirketi & Yeni Yaşam Yayınları, Eski ve Yeni Çevirisi.
  • Resim: Randall Price. http://bibleandarchaeology.blogspot.com.tr/