fbpx

Eski Ahit’in en gizemli karakterlerinden biri kuşkusuz Balam’dır. Balam ile ilgili ilk bahis İsrail halkının vaat edilmiş toprağa girmeden Moav düzlüklerinde dinlenmesi sırasında geçer. Tevrat’ın Çölde Sayım bölümünde okuduğumuz kadarıyla Moav kralını korku sarmıştır ve Balam’ı İsral’i lanetlemesi için kiralamıştır. Balam her lanet okumaya çalıştığında ağzından bir kutsama çıkıyor ve böylece Moav kralı amacına ulaşamıyordu.

1967’de Leiden Üniversitesi Profesörü Henk Franken, Deir Alla’da (Ürdün) kazı çalışması yaparken üzerinde yazılar bulunan antik bir sıva işi ortaya çıkarır. Yazıları okurken inanılmaz bir şaşkınlık geçirir. Yazıt şunları der:

“Beor oğlu Balam’ın yazısı, peygamber ve tanrıların adamıdır kendisi. Bakın, tanrılar geceleyin o’nu ziyaret etti ve Beor oğlu Balam’a seslendi: ‘Işık son defa göründü, yargı alevleri yaklaştı.’ Balam uyandı… Yemek yiyemedi ve yas tuttu. Kendisine: ‘Neden oruç tutup ağlıyorsun?’ diye soruldu. Tanrıların bana söylediklerini açıklayayım. Tanrılar (Şadayyim) toplandılar ve ‘Bulutlarla gökyüzünü kapatın’ dediler, ‘karanlıkla kaplansın her yer, aydınlıkla değil. Evet dehşete uğratalım ve bulutları kaldırmayalım…”

Bu yazıdan anladığımız kadarıyla yüzlerce sene öncesinde Balam Moav’ın yıkılmasıyla ilgili bir peygamberlikte bulunmuş. Yazıt MÖ. 7. yüzyıla aittir ve hasar görmüştür. Büyük ihtimalle bir depremde zarar görmüştür. İlginç olan detay şudur: Bu yazıya hasar veren deprem aynı zamanda İsrail’de de hissedilmiştir ve Eski Ahit’te Amos 1:1 ve Zekeriya 14:5’te bahsi geçmektedir. Depremin yılı 645 senesi civarıdır. Yani aynı keşifte hem Balam’ın tarihselliğini hem de Eski Ahit’te geçen bir depremin teyitini görmekteyiz.

© Kutsal Kitap ve Arkeoloji


 

KAYNAKÇA:

  • McCarter Jr., P. Kyle. “The Balaam Texts from Deir ‘Alla: The First Combination”, Bulletin of the Schools of Oriental Research 237, 1980, sf. 49–60.
  • Millard, Alan. “Authors, Books and Readers in the Ancient World”. In J. W. Rogerson, Judith M. Lieu. The Oxford Handbook of Biblical Studies. Oxford University Press, 2006, sf 554.